სამართალი
საზოგადოება
Faceამბები
მსოფლიო
მოზაიკა
კულტურა/შოუბიზნესი
სამხედრო
სპორტი
კონფლიქტები
ყველაფერი, რაც აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უნდა ვიცოდეთ
ყველაფერი, რაც აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უნდა ვიცოდეთ

მთე­ლი მსოფ­ლი­ოს ყუ­რა­დღე­ბა დღეს აშშ-სკე­ნაა მი­მარ­თუ­ლი - ამე­რი­კის შე­ერ­თე­ბუ­ლი შტა­ტე­ბი დღეს, 8 ნო­ემ­ბერს, თა­ვის 45-ე პრე­ზი­დენტს ირ­ჩევს.

ამე­რი­კე­ლებს არ­ჩე­ვა­ნის გა­კე­თე­ბა ორ კან­დი­დატს - დე­მოკ­რატ ჰი­ლა­რი კლინ­ტონ­სა და რეს­პუბ­ლი­კელ დო­ნალდ ტრამპს შო­რის მო­უ­წევთ.

სა­ნამ არ­ჩევ­ნე­ბის სა­ბო­ლოო შე­დე­გე­ბი გახ­დე­ბა ცნო­ბი­ლი, ALLNEWS.GE შე­ე­ცა­და გა­ერ­კვია, რო­გორ არის მო­წყო­ბი­ლი ამე­რი­კუ­ლი პო­ლი­ტი­კუ­რი სის­ტე­მა და რას მო­უ­ტანს აშშ-ს საპ­რე­ზი­დენ­ტო არ­ჩევ­ნე­ბი სა­ქარ­თვე­ლოს.

მა­რა­დი­უ­ლი ტან­დე­მი:

და­ვი­წყოთ იმით, რომ აშშ-ის პო­ლი­ტი­კურ ცხოვ­რე­ბა­ში ტრა­დი­ცი­უ­ლად 2 პარ­ტია - რეს­პუბ­ლი­კუ­რი და დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი დო­მი­ნი­რებს, რის გა­მოც შტა­ტე­ბის პო­ლი­ტი­კურ სის­ტე­მას ხში­რად ორ­პარ­ტი­ულს უწო­დე­ბენ.

რეს­პუბ­ლი­კუ­რი პარ­ტია, რო­მე­ლიც კონ­სერ­ვა­ტი­უ­ლი იდე­ო­ლო­გი­ის მა­ტა­რებ­ლად მი­იჩ­ნე­ვა, XIX სა­უ­კუ­ნის 50-იან წლებ­ში და­არ­სდა და გა­და­სა­ხა­დე­ბის შემ­ცი­რე­ბას, სამ­ხედ­რო ხარ­ჯე­ბის გაზ­რდას, ტრა­დი­ცი­ულ ფა­სე­უ­ლო­ბე­ბის დაც­ვას უჭერს მხარს. იგი შე­და­რე­ბით აგ­რე­სი­უ­ლი სა­გა­რეო პო­ლი­ტი­კით გა­მო­ირ­ჩე­ვა. პარ­ტი­ის არა­ო­ფი­ცი­ა­ლუ­რი სიმ­ბო­ლო სპი­ლოა, ძა­ლი­სა და სიმ­ძლავ­რის გან­სა­ხი­ე­რე­ბა. ყვე­ლა­ზე ცნო­ბი­ლი რეს­პუბ­ლი­კე­ლი პრე­ზი­დენ­ტე­ბია დუ­ა­ით ეი­ზე­ნ­ჰა­უ­ე­რი, რი­ჩარდ ნიქ­სო­ნი, რო­ნალდ რე­ი­გა­ნი და ჯორჯ ბუში-უმ­ცრო­სი.

აშშ-ის დე­მოკ­რა­ტი­უ­ლი პარ­ტია მსოფ­ლი­ოს ერთ-ერთი უძ­ვე­ლე­სი პარ­ტი­აა, რო­მე­ლიც XIX სა­უ­კუ­ნის 20-იან წლებ­ში და­არ­სდა. არა­ო­ფი­ცი­ა­ლუ­რი სიმ­ბო­ლო - ვი­რია, რო­მე­ლიც დაბ­რკო­ლე­ბე­ბის გა­და­ლახ­ვას გუ­ლის­ხმობს. დე­მოკ­რა­ტე­ბი ლი­ბე­რა­ლურ ფა­სე­უ­ლო­ბებს, სა­ბი­უ­ჯე­ტო ხარ­ჯე­ბის ზრდა­სა და სამ­ხედ­რო ბი­უ­ჯე­ტის შემ­ცი­რე­ბას უჭე­რენ მხარს. ყვე­ლა­ზე ცნო­ბი­ლი დე­მოკ­რა­ტი პრე­ზი­დენ­ტე­ბია ვუდ­რო უილ­სო­ნი, გარი ტრუ­მე­ნი, ფრანკლინ რუზ­ველ­ტი, ჯიმ კარ­ტე­რი, ჯონ კე­ნე­დი და ბილ კლინ­ტო­ნი. აშშ-ის მოქ­მე­დი პრე­ზი­დენ­ტი ბა­რაქ ობა­მა ასე­ვე დე­მოკ­რა­ტია.

რა არის კონ­გრე­სი?

აშშ-ის სა­კა­ნონ­მდებ­ლო ორ­გა­ნო 1787 წელს შექ­მნი­ლი კონ­გრე­სია, რო­მე­ლიც წარ­მო­მად­გე­ნელ­თა პა­ლა­ტის­გან (435 წევ­რი) და სე­ნა­ტის­გან (100 წევ­რი) შედ­გე­ბა. 2014 წლი­დან ორი­ვე პა­ლა­ტა­ში ად­გი­ლე­ბის უმ­რავ­ლე­სო­ბა რეს­პუბ­ლი­კე­ლებს უკა­ვი­ათ. ბოლო 200 წე­ლია, კონ­გრეს­მე­ნე­ბი სხდო­მებს ვა­შინგტონ­ში, 88 მეტ­რის სი­მაღ­ლის კა­პი­ტო­ლი­უმ­ში მარ­თა­ვენ. კა­პი­ტო­ლი­უ­მის კომ­პლექ­სი სხვა­დას­ხვა და­ნიშ­ნუ­ლე­ბის 10-მდე შე­ნო­ბას აერ­თი­ა­ნებს, მათ შო­რის მსოფ­ლი­ო­ში ყვე­ლა­ზე დიდ კონ­გრე­სის ბიბ­ლი­ო­თე­კას, სა­დაც 160 მი­ლი­ონ­ზე მეტი წიგ­ნი, ხელ­ნა­წე­რი, რუკა, აუ­დიო და ვი­დე­ო­მა­სა­ლა ინა­ხე­ბა, წიგ­ნის თა­რო­ე­ბის სა­ერ­თო სიგ­რძე კი 1 350-მდე კი­ლო­მეტრს აღ­წევს გა­ნაგ­რძეთ კი­თხვა

დღის ვიდეო
00:00 / 00:00
ენტონი ფაუჩი მიმართვას ავრცელებს - "აიცერი, თუ არ ხარ აცრილი და მიიღე "ბუსტერ" დოზა, თუ უკვე აცრილი ხარ"

ყველაფერი, რაც აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უნდა ვიცოდეთ

ყველაფერი, რაც აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უნდა ვიცოდეთ

მთელი მსოფლიოს ყურადღება დღეს აშშ-სკენაა მიმართული - ამერიკის შეერთებული შტატები დღეს, 8 ნოემბერს, თავის 45-ე პრეზიდენტს ირჩევს.

ამერიკელებს არჩევანის გაკეთება ორ კანდიდატს - დემოკრატ ჰილარი კლინტონსა და რესპუბლიკელ დონალდ ტრამპს შორის მოუწევთ.

სანამ არჩევნების საბოლოო შედეგები გახდება ცნობილი, ALLNEWS.GE შეეცადა გაერკვია, როგორ არის მოწყობილი ამერიკული პოლიტიკური სისტემა და რას მოუტანს აშშ-ს საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოს.

მარადიული ტანდემი:

დავიწყოთ იმით, რომ აშშ-ის პოლიტიკურ ცხოვრებაში ტრადიციულად 2 პარტია - რესპუბლიკური და დემოკრატიული დომინირებს, რის გამოც შტატების პოლიტიკურ სისტემას ხშირად ორპარტიულს უწოდებენ.

რესპუბლიკური პარტია, რომელიც კონსერვატიული იდეოლოგიის მატარებლად მიიჩნევა, XIX საუკუნის 50-იან წლებში დაარსდა და გადასახადების შემცირებას, სამხედრო ხარჯების გაზრდას, ტრადიციულ ფასეულობების დაცვას უჭერს მხარს. იგი შედარებით აგრესიული საგარეო პოლიტიკით გამოირჩევა. პარტიის არაოფიციალური სიმბოლო სპილოა, ძალისა და სიმძლავრის განსახიერება. ყველაზე ცნობილი რესპუბლიკელი პრეზიდენტებია დუაით ეიზენჰაუერი, რიჩარდ ნიქსონი, რონალდ რეიგანი და ჯორჯ ბუში-უმცროსი.

აშშ-ის დემოკრატიული პარტია მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი პარტიაა, რომელიც XIX საუკუნის 20-იან წლებში დაარსდა. არაოფიციალური სიმბოლო - ვირია, რომელიც დაბრკოლებების გადალახვას გულისხმობს. დემოკრატები ლიბერალურ ფასეულობებს, საბიუჯეტო ხარჯების ზრდასა და სამხედრო ბიუჯეტის შემცირებას უჭერენ მხარს. ყველაზე ცნობილი დემოკრატი პრეზიდენტებია ვუდრო უილსონი, გარი ტრუმენი, ფრანკლინ რუზველტი, ჯიმ კარტერი, ჯონ კენედი და ბილ კლინტონი. აშშ-ის მოქმედი პრეზიდენტი ბარაქ ობამა ასევე დემოკრატია.

რა არის კონგრესი?

აშშ-ის საკანონმდებლო ორგანო 1787 წელს შექმნილი კონგრესია, რომელიც წარმომადგენელთა პალატისგან (435 წევრი) და სენატისგან (100 წევრი) შედგება. 2014 წლიდან ორივე პალატაში ადგილების უმრავლესობა რესპუბლიკელებს უკავიათ. ბოლო 200 წელია, კონგრესმენები სხდომებს ვაშინგტონში, 88 მეტრის სიმაღლის კაპიტოლიუმში მართავენ. კაპიტოლიუმის კომპლექსი სხვადასხვა დანიშნულების 10-მდე შენობას აერთიანებს, მათ შორის მსოფლიოში ყველაზე დიდ კონგრესის ბიბლიოთეკას, სადაც 160 მილიონზე მეტი წიგნი, ხელნაწერი, რუკა, აუდიო და ვიდეომასალა ინახება, წიგნის თაროების საერთო სიგრძე კი 1 350-მდე კილომეტრს აღწევს  განაგრძეთ კითხვა

9 წლის გოგონებს ერთი საათით "ათხოვებენ" - ჟურნალისტებმა ერაყში შემზარავი მასალა გადაიღეს

მოსკოვში ხანძარს 4 ბავშვი ემსხვერპლა - "უყურადღებოდ იყვნენ დარჩენილი, რადგან დედა ან მეზობელთან იყო გასული, ან ნასვამს ეძინა"

პრინცს, რომელსაც ქალი გაუპატიურებას აბრალებს, ავსტრალიაში არავინ დახვდა